Deney 10 · Orta seviye · ~10 dakika · Kulaklık şart
Şarkının büyüklüğü bazen notalarda değil, seslerin yerleştirilişindedir.
Bugüne kadar ne çalındığını dinledin; şimdi nasıl kaydedildiğini dinleyeceksin. Bu deney için, saat efektleri, geniş stereo alan, atmosfer ve enstrümanların mekâna yerleştirilmesiyle prodüksiyonun ne olduğunu açıkça gösteren bir kayıt seçtik. Bu deneyde kulaklık şart: mekân ancak kulaklıkla duyulur.
Adım 1 · Mekânı duy
Sesler nerede duruyor?
Açılışı kulaklıkla dinle: saatler her yönden gelir, kimi solda kimi sağda. Bu, stereo alandır; miksçinin sesleri sağ sol ekseninde yerleştirmesi. Prodüksiyon, önce bir mekân kurmaktır.
The Dark Side of the Moon (1973). Açılıştaki saat sesleri, mühendis Alan Parsons'ın bir antikacıda çektiği kayıtlardan gelir; başta albüm için değil, bir stereo testi olarak kaydedilmişti.
Gömülü oynatıcı bu ortamda açılamadı. Bu genellikle sayfa bilgisayardan dosya olarak açıldığında olur (YouTube, adres bilgisi gelmeyen isteği reddeder — hata 153). Siteye yüklendiğinde kendiliğinden çalışır. Şimdilik:
Şarkıyı YouTube'da tam bu saniyeden aç ↗Oynatıcı açılmıyor mu? YouTube'da aç ↗
Adım 2 · Derinlik ve atmosfer
Yakın ne, uzak ne?
Şarkı başladığında dinle: bazı sesler kulağının dibinde, bazıları uzakta, büyük bir odada gibi. Reverb sesi uzaklaştırır ve etrafına hacim giydirir. Vokal öne, atmosfer arkaya yerleşir; bu bir derinlik tasarımıdır.
Adım 3 · Her ses bir karar
Gitar solosunun yeri
Solo bölümünü dinle. Gitarın tonu, etrafındaki oda, sesin genişliği; hepsi bilinçli kararlardır. Aynı nota, farklı bir odada çalınmış gibi kaydedilseydi bambaşka hissettirirdi. Duyduğun her şey birinin tercihidir.
Bunu biliyor muydun?
Bu albüm, döneminin ileri stüdyo tekniklerini kullandı: çok kanallı kayıt, teyp döngüleri ve EMS VCS 3 gibi ilk analog synthesizerlar. Duyduğun uzay hissi, bu tekniklerin bilinçli bir tasarımının ürünüdür.
Adım 4 · Dinleme testi
Prodüksiyon nedir?
Mekânı, derinliği ve yerleşimi duydun. İşaretle:
Devamı, testi geçince açılır — burada rozetler kazanılır, verilmez.
Açıklama
Prodüksiyon: duyduğun her şey bir karardır
Bir kayıtta hiçbir şey öylesine değildir: vokalin yakınlığı, davulun büyüklüğü, sesin hangi odada duruyormuş gibi geldiği; hepsi miksçinin çizdiği bir sahnedir. Reverb mekânı çizer, kompresyon sesi önde ve sabit tutar, EQ her çalgıya frekans merdiveninde yer açar, pan ise sesleri sağ sol ekseninde konumlandırır.
Bugün duyduğun geniş stereo alan ve derinlik, bir prodüksiyon dersi olarak durur. Bundan sonra kayıtları dinlerken iki soru daha soracaksın: bu ses bana ne kadar yakın ve bu oda ne kadar büyük? Cevaplar her zaman birilerinin kararıdır.
Senin şarkın
Asıl sihir burada
Bugün dinlediğin herhangi bir şarkıda üç soru sor: vokal yakın mı uzak mı? Davul hangi büyüklükte bir odada? Sesler kulaklıkta sağ sol ekseninde nasıl dağılmış?
Pratik listesi
Prodüksiyonu netleştiren kayıtlar
Elektronik, alternatif, metal ve ses sahnesi; her biri farklı bir prodüksiyon dersi:
Kazanım
Prodüksiyon katmanı açıldı
Artık yalnızca besteyi değil, kaydın kararlarını da duyuyorsun: mekân, mesafe, stereo alan. Kayıtlar senin için şeffaflaştı.
Bu deneyin dayandığı kaynaklar
- Owsinski (2017) — The Mixing Engineer's Handbook
- Izhaki (2018) — Mixing Audio: Concepts, Practices, and Tools
- Zwicker & Fastl (2007) — Psychoacoustics: Facts and Models