Güvenilirlik
Sözümüzün arkasındayız
Bu platforma hiçbir içerik sırf sayı artsın diye eklenmez. Her sayfa tek soruya cevap vermek zorundadır: bu içerik, kullanıcının müziği daha bilinçli duymasını sağlıyor mu? Cevap hayırsa, yayınlanmaz.
Nasıl yazıyoruz
- Her teknik bilgi doğrulanır; kesin olmayan şey kesinmiş gibi yazılmaz.
- Terimler sade anlatılır ama yanlış basitleştirilmez.
- Önce kullanıcıya duyurulur, sonra açıklanır.
- Her deney gerçek bir kayıtla desteklenir ve bir davranış değişimi üretmelidir.
- İlerleme testle kanıtlanır; rozet verilmez, kazanılır.
- Müzik türleri hiyerarşik görülmez; öznel yorum ile teknik gözlem ayrılır.
- Şarkılar barındırılmaz: gömülü dinletiler YouTube üzerinden oynatılır; tam ve yüksek kaliteli dinleme için Spotify/Deezer/YouTube Music bağlantıları sunulur.
- Deneylerdeki saniye aralıkları kulakla doğrulanarak güncellenir; kayıt sürümüne göre küçük farklar olabilir.
Bilimsel makaleler
- Cherry, E. C. (1953). Some experiments on the recognition of speech, with one and with two ears. Journal of the Acoustical Society of America, 25(5), 975–979.
- Fletcher, H. & Munson, W. A. (1933). Loudness, its definition, measurement and calculation. Journal of the Acoustical Society of America, 5, 82–108.
- Hove, M. J., Marie, C., Bruce, I. C. & Trainor, L. J. (2014). Superior time perception for lower musical pitch explains why bass-ranked instruments lay down musical rhythms. PNAS, 111(28).
- Janata, P., Tomic, S. T. & Haberman, J. M. (2012). Sensorimotor coupling in music and the psychology of the groove. Journal of Experimental Psychology: General, 141(1), 54–75.
Temel kitaplar
- Levitin, D. J. (2006). This Is Your Brain on Music. Dutton.
- Huron, D. (2006). Sweet Anticipation: Music and the Psychology of Expectation. MIT Press.
- Patel, A. D. (2008). Music, Language, and the Brain. Oxford University Press.
- London, J. (2012). Hearing in Time: Psychological Aspects of Musical Meter (2. baskı). Oxford University Press.
- Moore, B. C. J. (2012). An Introduction to the Psychology of Hearing (6. baskı). Brill.
- Zwicker, E. & Fastl, H. (2007). Psychoacoustics: Facts and Models (3. baskı). Springer.
Prodüksiyon bölümü için
- Owsinski, B. (2017). The Mixing Engineer's Handbook (4. baskı).
- Izhaki, R. (2018). Mixing Audio: Concepts, Practices, and Tools (3. baskı). Routledge.
Kayıt bilgileri
- Queen — Another One Bites the Dust, The Game (1980) · We Will Rock You, News of the World (1977). Resmî albüm kayıtları.
- Stevie Wonder — Superstition, Talking Book (1972). Resmî albüm kaydı; ABD Billboard Hot 100 birincisi (Ocak 1973), iki Grammy.
- Michael Jackson — Billie Jean, Thriller (1982); single: Ocak 1983, Epic. Söz-müzik: M. Jackson; yapım: Jackson & Q. Jones. ABD Billboard Hot 100 birincisi.
- Aretha Franklin — Respect, I Never Loved a Man the Way I Love You (1967), Atlantic. Şarkıyı yazan ve ilk kaydeden: Otis Redding (1965).
- L. van Beethoven — Senfoni No. 5, Do minör, Op. 67 (prömiyer: 1808). Kullanılan yorum: Paavo Järvi & Deutsche Kammerphilharmonie Bremen.
- J. Pachelbel — Re Majör Kanon (barok; kesin tarihi tartışmalı, yak. 1680–1706). Kullanılan yorum: Jean-François Paillard Oda Orkestrası (resmî ses).
- Phil Collins — In the Air Tonight, Face Value (1981), Atlantic; ortak yapım: Hugh Padgham. İngiltere 2, ABD Hot 100'de 19 numara. Künye: Roland CR-78 ritim kutusu + davul, Collins.
- Deep Purple — Smoke on the Water, Machine Head (1972). Şarkı, 1971 Montreux kumarhane yangınını (Zappa konserindeki işaret fişeği) anlatır.
- Queen — Bohemian Rhapsody, A Night at the Opera (1975); yazan: Freddie Mercury. Grubun ilk İngiltere birincisi; klibi, 1 milyar izlenmeye ulaşan ilk 1990-öncesi video (2019).
- Dave Brubeck Quartet — Take Five (yazan: P. Desmond) ve Blue Rondo à la Turk, Time Out (1959). "Blue Rondo", 9/8 aksak ritminden ilhamını alır.
- The Beatles — Come Together, Abbey Road (1969), Apple. Söz-müzik: Lennon-McCartney. Deney 1'in ana kaydı.
- AC/DC — Back in Black, Back in Black (1980). Ünlü açılış riffi ve sağlam kick-snare grooveu. Deney 3'ün ana kaydı.
- Barış Manço — Gülpembe, Sözüm Meclisten Dışarı (1981). Büyükannesi için Kurtalan Ekspres basçısı Ahmet Güvenç tarafından bestelendiği aktarılır. Deney 5'in ana kaydı.
- Hayko Cepkin — Paranoya, Aşkın Izdırabını (2012). Geniş vokal dinamiğiyle Deney 6'nın ana kaydı.
- Radiohead — Exit Music (For a Film), OK Computer (1997); 1996 Romeo + Juliet filmi için yazıldı. Doruğunda fuzz'lı distortion bas kullanılır. Deney 7'nin ana kaydı.
- Dire Straits — Sultans of Swing, Dire Straits (1978). Gitarın çok yüzlü rolü için Deney 8'in ana kaydı.
- Nirvana — Smells Like Teen Spirit, Nevermind (1991). Sessiz-gürültülü kontrastıyla Deney 9'un ana kaydı.
- Pink Floyd — Time ve The Dark Side of the Moon (1973). Açılış saat sesleri: Alan Parsons'ın antikacı kaydı, aslen stereo testi. Deney 10 ve 12'nin ana kaydı.
- Radiohead — Paranoid Android, OK Computer (1997). Dört bölümlü, üç ayrı parçadan birleştiği aktarılan yapı. Deney 11'in ana kaydı.
- Pratik listelerindeki diğer yıl/albüm bilgileri resmî yayın künyeleriyle uyumludur; doğrulanamayan hiçbir iddiaya yer verilmez.
Hangi deney neye dayanıyor?
- Deney 1 (dikkat) → Cherry 1953; Moore 2012; Levitin 2006.
- Deney 2 (ritim) → London 2012; Janata vd. 2012; Levitin 2006.
- Deney 3 (davul) → Levitin 2006; Zwicker & Fastl 2007; Janata vd. 2012.
- Deney 4 (bas) → Hove vd. 2014; Fletcher & Munson 1933; Levitin 2006.
- Deney 5 (melodi) → Huron 2006; Levitin 2006; Patel 2008.
- Deney 6 (vokal) → Levitin 2006; Huron 2006; Patel 2008.
- Deney 7 (armoni) → Huron 2006; Levitin 2006; Patel 2008.
- Deney 10 (prodüksiyon) → Owsinski 2017; Izhaki 2018; Zwicker & Fastl 2007.
- Deney 8 (enstrüman) → Levitin 2006; Zwicker & Fastl 2007; Owsinski 2017.
- Deney 9 (yapı) → London 2012; Huron 2006; Levitin 2006.
- Deney 11–12 (gurme & albüm) → Levitin 2006; Huron 2006; London 2012; platform metodolojisi.
Her deneyin ana kaydı
- 1: The Beatles, Come Together · 2: Michael Jackson, Billie Jean · 3: AC/DC, Back in Black · 4: Queen, Another One Bites the Dust
- 5: Barış Manço, Gülpembe · 6: Hayko Cepkin, Paranoya · 7: Radiohead, Exit Music · 8: Dire Straits, Sultans of Swing
- 9: Nirvana, Smells Like Teen Spirit · 10: Pink Floyd, Time · 11: Radiohead, Paranoid Android · 12: Pink Floyd, The Dark Side of the Moon
- Bütün öğretim kayıtlarının video kimlikleri resmî kaynaklardan (sanatçı/plak şirketi kanalları) doğrulanmıştır. Türkçe ve geleneksel içerikteki anekdotlar aktarılan diliyle verilir; doğrulanamayan hiçbir teknik iddiaya yer verilmez.